Titan bilen lehimlenen sapfir kristally lazer taýajyklarynyň ýüzleý işleme usuly
Ti: sapfir/ýaqutyň tanyşdyrylyşy
Titan gymmatbaha daş kristallary Ti:Al2O3 (goşma konsentrasiýasy 0,35 agram% Ti2O3), onuň kristal boşluklary şu oýlap tapyşyň titan gymmatbaha daş kristal lazer taýajygynyň ýüzleý işlemegiň usulynyň proses akymynyň diagrammasyna laýyklykda 1-nji suratda görkezilen. Şu oýlap tapyşyň titan gymmatbaha daş kristal lazer taýajygynyň ýüzleý işlemegiň usulynyň anyk taýýarlyk ädimleri aşakdaky ýaly:
<1> Ugur kesmek: titan gymmatbaha daşynyň kristaly ilki ugurlanýar, soňra tamamlanan lazer sterženiniň ölçegine laýyklykda takmynan 0,4-0,6 mm işleme rugsatyny galdyryp, tetragonal sütün şekilli boşluga kesilýär.
<2>Sütünleri gödek we inçe üwemek: Sütün boşlugy gödek üwemek maşynynda 120~180# kremniý karbidi ýa-da bor karbidi abraziwleri bilen tetragonal ýa-da silindrik kesige üwelýär, konus we tegeleklikden daşary ýalňyşlyk ±0.01mm bolýar.
<3> Uç ýüzi gaýtadan işlemek: titan gymmatbaha daşly lazer çybygy, iki uj ýüzi polat diskde W40, W20, W10 bor karbidi bilen üwülen uj ýüzi bilen yzygiderli gaýtadan işlenýär. Üwülen prosesde uj ýüziň dikligini ölçemäge üns berilmelidir.
<4> Himiki-mehaniki jylamak: himiki-mehaniki jylamak, öňünden taýýarlanan himiki aşındyrma ergininiň damjalary bilen jylamak meýdançasyndaky kristallary jylamak prosesidir. Iş bölegini we jylamak meýdançasyny deňeşdirilen hereket we sürtülme üçin jylamak, şol bir wagtyň özünde barlag şlamynda himiki aşındyrma serişdesini (jylamak suwuklygy diýilýär) öz içine alýan jylamak işini tamamlamak üçin ulanylýar.
<5> Kislota bilen aşyndyrma: Titan gymmatbaha daş sterženleri ýokarda beýan edilişi ýaly jylaňlanandan soň, 100-400°C temperaturada H2SO4:H3PO4 = 3:1 (h/h) garyndysyna goýulýar we 5-30 minutlap kislota bilen aşyndyrylýar. Maksat, lazer sterženiniň ýüzünde mehaniki ýerasty zeperlenme sebäpli dörän jylaňdyrma prosesini aýyrmak we dürli reňkleri aýyrmak, şeýlelik bilen arassa ýüziň tekiz we tekiz, tor bitewiliginiň atom derejesini almakdyr.
<6> ÝÜZÜŇ ISSI IŞLEMEGI: Öňki proses sebäpli ýüze çykýan ýüz streslerini we çyzyklary has-da aýyrmak we atom derejesinde tekizlenen ýüz almak üçin, kislota aşyndyrylandan soň titan gymmatbaha daş sterženi 5 minutlap deionlaşdyrylan suw bilen ýuwuldy we titan gymmatbaha daş sterženi 1360±20° C temperaturada, wodorod atmosferasynda 1 sagatdan 3 sagada çenli yzygiderli temperaturada ýerleşdirilip, ýüzüň yssy işlenmesine sezewar edildi.
Jikme-jik diagramma



