Korund maşgalasynyň "ýokary derejeli ýyldyzy" Sapfir "goýy gök kostýumly" ajaýyp ýaş ýigide meňzeýär. Emma onuň bilen köp gezek duşuşanyňyzdan soň, onuň garderobynyň diňe "gök" däldigini ýa-da diňe "goýy gök" däldigini görersiňiz. "Gök gülden" "şa gök" reňke çenli her bir gök reňk göz gamaşdyryjy. Gök reňkiň birneme birmeňzeşdigini pikir edeniňizde, ol size ýene-de ýaşyl, çal, sary, mämişi, gyrmyzy, gülgüne we goňur reňkleri görkezer.
Dürli reňkli sapfir
Sapfir
Himiki düzümi: Al₂O₃ \ nReňki: Sapfiriň reňkiniň üýtgemegi onuň torunyň içinde dürli elementleriň çalşyrylmagynyň netijesidir. Ýakutdan başga korund maşgalasynyň ähli reňklerini öz içine alýar. Gatylygy: Mohs gatylygy 9, diňe almazdan soň ikinji orunda durýar. Dykyzlygy: kub santimetrde 3.95-4.1 gram \ nBir synma indeksi: 0.008-0.010 \ nÝalpyldawuklyk: Şeffafdan ýarym şeffaf, aýna ýalpyldawukdan subalmaza ýalpyldawuga çenli. Ýörite optiki täsir: Käbir sapfirler ýyldyz şöhlesiniň täsirine eýedir. Ýagny, ýaý şekilli kesişden we üwelenden soň, içindäki inçe goşulmalar (rutil ýaly) ýagtylygy şöhlelendirýär we gymmatbaha daşyň ýokarky böleginde alty ýyldyz şöhlesiniň görünmegine sebäp bolýar.
Alty atyşly Ýyldyzly Safir
Esasy önümçilik meýdançalary
Meşhur önümçilik sebitlerine Madagaskar, Şri-Lanka, Mýanma, Awstraliýa, Hindistan we Afrikanyň käbir bölekleri girýär.
Dürli gelip çykyşly sapfirleriň tapawutly aýratynlyklary bar. Mysal üçin, Mýanmada, Kaşmirde we beýleki sebitlerde öndürilen sapfirler titan bilen reňklenip, açyk gök reňke eýe bolýar, Awstraliýada, Taýlandda we Hytaýda öndürilen sapfirler bolsa demir bilen reňklenip, has gara reňke eýe bolýar.
Depozitiň döreýşi
Safiriň emele gelmegi çylşyrymly proses bolup, adatça belli geologik şertlerde dowam edýär.
Metamorfik sebäp: Magniý baý dag jynslary (meselem, mermer) titan/demir baý suwuklyklar bilen gatnaşykda bolanda, korund 700-900℃ temperaturada 6-12kbar basyş astynda döreýär. Kaşmir sapfiriniň "mahmal täsiri" goşulmalary hut şu ýokary basyşly gurşawyň "goşmaçasydyr".
Magmatik genezis: Korund kristallaryny daşaýan bazalt magmasy ýer ýüzüne çykýar we Mýanmadaky Mogu ýaly çökündileri emele getirýär. Bu ýerdäki sapfirler köplenç "ýyldyz şöhlesi" görnüşinde ýerleşdirilen rutiit goşulmalaryny öz içine alýar.
Mýanmadan getirilýän Mogok sapfirlerinde häsiýetli ok şekilli rutil goşulmalary
Pegmatit görnüşi: Şri-Lankadan getirilýän çaýyr sapfirleri granit pegmatidiň aşynmagynyň "miraslarydyr".
Şri-Lankanyň çaýylan sapfir çig daşy
Bahasy we ulanylyşy
Safiriň ulanylyşy we ulanylyş ugurlary zergärçilik, ylym, bilim we çeperçilik ýaly dürli ugurlara degişlidir.
Gymmatly daşlaryň gymmaty: Sapfir owadan reňki, ýokary berkligi we çydamlylygy üçin ýokary baha berilýär we köplenç ýüzükler, monjuklar, sırgalar we bilezikler ýaly ýokary hilli şaý-sepleri ýasamak üçin ulanylýar.
Dürli reňkli sapfirler we hrom ionlary
Simwoliki many: Safir wepalylygy, yzygiderliligi, mähirliligi we dogruçyllygy alamatlandyrýar we sentýabr we güýz aýlarynyň dogluş daşydyr.
Senagat ulanylyşy: Safir gymmatbaha daş hökmünde ulanylmagyndan başga-da, ýokary berkligi we açyklygy sebäpli sagatlar üçin kristall aýna we optiki gurallar üçin penjire materiallaryny öndürmekde hem ulanylýar.
Sintetiki sapfir
Sintetiki sapfir laboratoriýada öndürilýär, ýöne onuň himiki, optiki we fiziki häsiýetleri tebigy minerallaryňky bilen diýen ýaly birmeňzeşdir.
Sapfiri sintez etmegiň/gaýtadan işlemegiň taryhy
1045-nji ýylda korund gymmat bahaly daşlary ýakutlaryň gök reňkini aýyrmak üçin 1100°C temperaturada işlenildi.
1902-nji ýylda fransuz himigi Ogýust Werneý (1856-1913) tarapyndan 1902-nji ýylda alaw ereme usuly bilen ilkinji emeli sintezlenen korund öndürildi.
1975-nji ýylda Şri-Lankadan getirilen geuda sapfiri gök reňke öwürmek üçin ýokary temperaturada (1500°C+) gyzdyryldy.
2003-nji ýylyň tomsunda GIA ýakut we sapfir daşlarynda berilliýiň diffuziýasy boýunça täze möhüm ylmy iş çap etdi.
Täç sapfirlere aýratyn söýgüsi barmy?
Awstriýa täji
Skelet altyndan ýasalyp, merjenler, göwherler we ýakutlar bilen bezelen. Täjiň ýokarsynyň merkezinde örän göz gamaşdyryjy sapfir bar.
Şa zenan Wiktoriýa Sapfir we Almaz Täç
Täç tutuşlygyna altyn we kümüşden ýasalyp, ini 11,5 santimetre deňdir. Ol 11 sany ýassyk we uçurtma şekilli sapfir daşlary bilen bezelen we köne ýalpyldawuk almazlar bilen bezelen. Bu sowgat Şazada Albertiň 1840-njy ýylda toýundan bir gün öň şa zenana beren sowgadydy.
Britaniýa imperiýasynyň täji
Bu täç 5 ýakut, 17 sapfir, 11 zumrut, 269 merjen we dürli ululykdaky 2868 almaz bilen bezelen.
Patyşa Russiýasynyň imperatory Mariýanyň sapfir daşy
Rus suratkeşi Konstantin Makowskiý bir gezek Mariýanyň portretini çekipdi. Suratda Mariýa ajaýyp lybas geýýär we örän kaşaň sapfir kostýumlarynyň doly toplumyny geýýär. Olaryň arasynda boýnunyň öňündäki boýunbag iň üns çekijisi bolup, agramy 139 karat bolan oval sapfir bilen bezelen.
Safir hakykatdanam örän owadan. Oňa eýe bolmak mümkin däl däl. Galyberse-de, bahasy reňkine, aýdyňlygyna, kesiş usulyna, agramyna, gelip çykyşyna we optimizirlenendigine ýa-da edilmändigine baglylykda örän üýtgeýär. Satyn alanyňyzda seresap boluň. Galyberse-de, ol "wepalylygyň we paýhaslylygyň" nyşanydyr. Şol "ýyldyz şöhlesine" aldanmaň.
XXKH'Sintetik sapfir çig daş materialy:
XKH-nyň Sapphire sagat gutusy:
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 12-nji maýy